عنوان اثر :  ایمان و آزادی

موضوع :  اسلامي

نويسنده  :  محمد مجتهد شبستری

مترجم     :  

فرمت      :  Adobe Acrobat Reader .PDF

معرف      :  طه کامکار

تاريخ درج   :  15/08/1387

مشاهده    :  317

توضيحات :  سه فصل اوّل این کتاب، به شرح معناهایی خاتصاص یافته است که متکلمان، فیلسوفان، و عارفان برای ایمان دینی گفته‌اند. این معناها همه‌ی آن‌چه متألهان در معنای ایمان گفته‌اند نیست، ولی از مهم‌ترین‌های ‌آن‌ها است. در این فصل‌ها، علاوه بر شرح آن معناها، این موضوع مهم مطر شده که آن معناهای متفاوت یک وجه اشتراک اساسی دارند و آن استواری وثیق همه‌ی ‌آن‌ها بر آزادی اندیشه و اراده‌ی انسان است. ایمان، چه شهادت دادن بر رسالت پیامبران باشد، چه عمل به وظایف ذاتی انسان، چه معرفت فلسفی، چه اقبال آوردن به خداوند، چه تجربه‌ی ذات فراگیر و مطلق، و یا تجربه‌ی خطاب خداوند، و چه رویارویی «مجذوبانه با خداوند»، جز با آزادی اندیشه و اراده‌ی انسان محقق نمی‌شود. بنا بر همه‌ی آن معانی، انسان وقتی می‌تواند ایمان اورد که اندیشه و اراده‌اش را از اسارت‌های بیرونی و درونی، تقلیدهای کور از شخص‌ها و سنت‌ها و عبادت هواهای نفس رها ساخته باشد. البته ایمان در هر حال و به هر معنا، هدیه و عطای خداوند است. امّا این هدیه و عطا، تنها به انسان‌هایی ارزانی می‌شود که آماده‌ی پذیرش آن باشد و تنها دارندگان اندیشه و اراده‌ی آزاد چنینند. در فصل چهارم، این موضوع بررسی شده که ایمان به رسالت پیامبران چگونه ممکن می‌گردد. پس از بیان اشکال‌هایی که بر استدلال‌های سنتی متکلمان در این باب وارد کرده‌اند، طریقه‌ی متألهان عارف مورد بررسی و تأیید قرار گرفته و ایمان به پیامبران، با روش آنان ممکن شناخته شده است. فصل پنجم به توضیح این مطلب اختصاص یافته که ایمان دینی با هر گونه نظام اجتماعی و سیاسی سازگار نیست و در جامعه‌های زورمدار و توتالیتر بذر ایمان می‌پوسد و نابود می‌گردد. در عصر صنعتی حاضر، تنها در جامعه‌ای که با ارتباطات سالم انسانی اداره می‌شود و آزادی‌های مسؤولانه‌ی انسانی در آن تضمین نهادی شده، یافته است ایمان دینی می‌تواند در هویت استواری‌اش بر اندیشه و ارادی آزاد انسان‌ها رشد کند و توسعه یابد. آزادی برونی انسان شرط حصول آزادی درونی وی است. در فصل ششم این دعوی مطرح شده که ایمان دینی را در هر عصری باید با آزمون تاریخی به محک زد و آن را از آفت‌زدگی نجات داد. آزمون تاریخی ایمان دینی عبارت است از بررسی آثار و نتایج عملی التزام به اصول اعتقادی و قوانین و شعائر معینی که بر اساس ایمان دینی یک قوم و جامعه، به مرور زمان به صورت تفسیری ساخته می‌شود. این نظام اعتقادی و قانونی و شعائری، همیشه به تجدید نظر و تصفیه و تکمیل و اصلاح نیاز دارد. آزمون تاریخی ایمان در صورتی میسر می‌شود که انسان‌ها در هر عصر خود را از قیدهای تاریخی که دور و بر ‌آن‌ها تنیده می‌شود، به قدر ممکن آزاد سازند. در فصل هفتم این موضوع توضیح داده شده که میان ایمان اسلامی و ایمان مسیحی یک تفاوت اساسی و قابل توجه دیده می‌شود. این تفاوت عبارت است از التزام قطعی الهیات مسیحی به سنت تاریخی دینی (به معنای Tradition) در مقام تفسیر تجربه‌ی ایمانی و عدم ضرورت چنین التزامی برای الهیات اسلامی. در فصل هشتم به این پرسش پاسخ داده شده است که در جهان معاصر چگونه می‌توان از ایمان دینی سخن گفت. خلاصه‌ی آن پاسخ این است که در جهان معاصر نمی‌توان با هر گونه زبانی از ایمان دینی سخن گفت. هم‌زبانی و هم‌دلی با نبازها و دردها و جست‌وجوهای انسان‌های عصر حاضر شرط قطعی سخن گفتن مقبول و مؤثر از ایمان دینی در این عصر است. در فصل نهم این دعوی مطرح شده است که احیای دین نمی‌تواند غیر از احیای ایمان دینی باشد. تمامی نهضت‌ها و تحولات و انقلاب‌هایی را که به نام دین پدید می‌آید، باید با این معیار سنجید که با تجربه‌ی ایمانی انسان‌ها چه نسبتی دارند. اگر ‌آن‌ها بیدارگر تجربه‌ی ایمانی باشند، می‌توان ‌آن‌ها را احیای دین نامید و اگر نباشند، نمی‌توان چنین نامی بر ‌آن‌ها نهاد. پنج پیوست به آخر کتاب اضافه شده که به موضوعاتی پیرامون گفت‌وگوهای (دیالوگ) پیروان سنت‌های ایمانی متفاوت اسلام و مسیحیت با یکدیگر و همچنین گفت‌وگوی مؤمنان با غیرمؤمنان اختصاص دارد. توضیح‌های فوق نشان می‌دهد که موضوع این کتاب بررسی همه‌جانبه‌ی همه‌ی معناها و مسائل مربوط به ایمان نیست. این کتاب تنها به پاره‌ای از معناها و مسائل مهم مربوط به ایمان می‌پردازد. مجموعه‌ی فصول و پیوست‌های این کتاب، مقاله‌ها و مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایی است که در چند سال گذشته در نشریات مختلف کشور از این‌جانب منتشر شده است. این مقالات و مصاحبات، چون با موضوع کتاب هرمنوتیک، کتاب و سنت، اثر پیشین مؤلف ارتباط نداشت، با تجدیدنظر و اضافات و انتخاب عنوان‌های مناسب درا ین جلد مستقل منتشر می‌شوند. پس از بررسی و تجدیدنظر، که در مقاله‌ها و مصاحبه‌های یادشده به عمل آوردم، این نکته معلوم شد که محور اساسی بیش‌تر ‌آن‌ها جست‌وجوها و تأمل‌هایی درباره‌ی ارتباط وثیق ایمان با آزادی اندیشه و اراده‌ی انسان است. به این سبب، کتاب حاضر را «ایمان و آزادی» نامیده‌ام

نظرات شما در مورد اين اثر  :   0

اطلاعات بيشتر درباره اين اثر در وب ...

 آیا این لینک خراب است و كتاب در دسترس نيست؟